Home Wydarzenia Relacje O lalkach nieco więcej
O lalkach nieco więcej
  
Japonki

 
Lalki z Niemiec

Lalka towarzyszy człowiekowi od najdawniejszych czasów. Pierwotnie lalki pełniły funkcje magiczne jako obiekty kultowe. Najstarsze lalki znaleziono w grobowcach egipskich sprzed 4000 lat. Ciekawostką jest odkrycie lalki z około 600 r. p.n.e., mającej ruchome kończyny i zdejmowane ubranko. Lalki wykonywano z terakoty, kości zwierzęcej, ciosów słonia, gliny bądź drewna. Materiałem były również ptasie pióra, skóry i futra zwierzęce oraz tkaniny.

 
Lalka z Ghany

W niektórych społecznościach jeszcze do niedawna wierzono, że figury o kształcie człowieka stanowią wyobrażenie i wcielenie przodków, dobrych bądź złych duchów. Beztroskie zabawy takimi przedmiotami mogły zostać odebrane przez duchy jako przejaw braku szacunku, dlatego zabawa nimi była zakazana.

Grecy cypryjscy
 
Wiele kultur świata postrzegało lalkę jako symbol płodności. Obdarowywano nimi wychodzące za mąż dziewczyny, aby zapewnić im liczne potomstwo. Lalki występują również w wielu obrzędach agrarnych i religijnych związanych z cyklem rocznym. Najbardziej znane Polakom jest topienie Marzanny. Z początkiem wiosny, wykonana ze słomy lub konopi kukła wynoszona jest poza teren wsi, palona i topiona. W niektórych regionach Polski podtrzymywano tradycję uśmiercania Judasza. 

Lalka będąca odwzorowaniem wizerunku ludzkiego stanowiła początek edukacji dziecka - wprowadzała w życie rodzinne i społeczne, przysposabiała do przyszłych ról, jakie dzieci miały pełnić w życiu dorosłym. 

Hinduska para

Para żydowska

Obecnie, zachowując nadal swą podstawową funkcję, lalka stała się także elementem przemysłu pamiątkarskiego. Te wyjątkowe przedmioty pozwalają ocalić od zapomnienia wiele zanikających ubiorów stanowiących o folklorze i tradycjach świata. Różnorodność strojów jest wszakże efektem powiązań ze środowiskiem w jakim powstały, a specyficzny krój i charakter stroju jest elementem tradycji danego regionu czy kraju.  

Abisynka

Chinki

Prezentowane na wystawie lalki w strojach regionalnych należą do kolekcji Janiny i Bernarda Kielaków. Kolekcjonerzy związani są z powiatem wołomińskim. Bernard Kielak jest etnografem, Janina – filologiem. Lalki zbierają od 1972 r., a kolekcję rozpoczęła lalka z koromysłem i wiadrami. Wkrótce dołączyły do niej lalki z różnych regionów Polski i świata. Swoje zbiory poszerzali zakupując lalki w sklepach Cepelii oraz podczas swych podróży za granicę. Kolekcję uzupełniali również znajomi i rodzina. 
 
 
Pierwsza lalka z kolekcji

W chwili obecnej zbiór Janiny i Bernarda Kielaków obejmuje prawie 200 lalek przedstawiających wizerunki mieszkańców wszystkich zamieszkałych kontynentów. Największą grupę stanowią figury prezentujące europejskie stroje regionalne z czego około 40 to figury w polskich strojach ludowych. Lalki wykonane są w różnych technikach i z różnych materiałów. Większość z nich wykonana jest z dużą precyzją i dbałością o szczegół stroju. 

 
Lalki w polskich strojach ludowych

Spośród zebranych lalek, kolekcjonerzy najbardziej cenią rosyjską „matrioszkę” – wykonany specjalnie dla nich, kilkuelementowy zestaw lalek, pomalowanych w różne stroje ludowe dawnej guberni kałuskiej.

Matrioszki w strojach z byłej guberni kałuskiej

Lalka z Kaługi

Oprócz lalek w tradycyjnych strojach ludowych na wystawie podziwiać można niewielką część ogromnej – bo liczącej około 1000 egzemplarzy kolekcji pocztówek. Prezentowane kartki ilustrują stroje regionalne mieszkańców całego świata.