Home Wydarzenia Relacje Dożynki – Święto Plonów

Main Menu

Szukaj


Designed by:
SiteGround web hosting Joomla Templates
Dożynki – Święto Plonów

Jest to największe i najważniejsze w roku święto gospodarskie poświęcone zbiorom plonów, będące zwieńczeniem całorocznej pracy rolników.

Ten prastary obyczaj, sięga czasów plemion słowiańskich. Tradycyjnie dożynki obchodzone były w pierwszy dzień jesieni. Już wtedy rolnicy w szczególny sposób dziękowali za płody ziemi i wszelką roślinność zapewniającą pożywienie. W okresie rozwoju gospodarki folwarcznej w XVI wieku obrzędy dożynkowe przeniosły się do majątków ziemskich,  na przestrzeni lat wykształciła się ich forma, która znana jest obecnie.

Dożynki w zależności od regionu były nazywane: obrzynkami, okrężnem czy zarzynkami.

W dawnej Polsce zwano je także wieńcowem - od najważniejszego ich symbolu – wieńca ze zbóż i kwiatów.

Święto to rozpoczynało się właśnie wiciem owego wieńca nazwanym również plonem lub bukietem. W wieńcu musiały znaleźć się kłosy wyjęte z przepiórki — czyli ostatnich kłosów pozostałych po żniwach.

Wieńce dożynkowe miewały na ziemiach polskich przeróżne kształty i na różne sposoby wito je i dekorowano. Mógł to być np. cały snopek zboża strojny w jarzębinę, orzechy, kwitnące ziele i wstążeczki. Mogło to być aż sześć niewielkich wieńców z różnych roślin: wieniec pszeniczny, żytni, grochowy, jęczmienny, owsiany i korona z orzechów.

Przeważnie jednak wieńce miały kształt korony splecionej z czterech związanych w górze pałąków lub słomianych warkoczy, okrytych kłosami i kwiatami i kształtem przypominały królewską koronę węgierską. Na szczycie tej korony – wieńca żniwnego wójt lub sołtys przywiązywał niekiedy żywego ptaka: kogutka, kaczkę lub kurczęta. Jeśli ptaki dziobały ziarna z wieńca, oznaczało to dostatek i obfitość jedzenia, jeśli wyrywały się, a kogut głośno piał, spodziewano się głodu i różnych szkód w gospodarstwie. Czasami zdobiono wieńce figurkami z ciasta lub piernika.

Udekorowany wieniec niosła na głowie lub na wyciągniętych rękach najlepsza żniwiarka niekiedy z pomocą parobków i innych żeńców. Za nią postępował orszak odświętnie ubranych żniwiarzy. Po poświęceniu wieńca w kościele pochód udawał się do dworu lub do domu gospodarza dożynek. Wieniec dożynkowy przechowywany był w stodole do kolejnego roku, do nowego siewu. Wykruszone z niego ziarna wsypywano do worków z ziarnem siewnym.

Dziś często odchodzi się od tradycyjnych form wieńcowych. Wieńce przyjmują kształty przeróżnych instalacji, często nie mających wiele wspólnego z dawną koroną. W instalacje wplata się elementy sakralne, jak wizerunki Jezusa, Marii, Jana Pawła II, ks. Popiełuszki i in. Czasem wieniec przyjmuje kształt monstrancji, kościoła, serca, chaty a nawet wozu z plonami. Przykłady co ciekawszych wieńców zaprezentowanych podczas tegorocznych dożynek powiatowo-diecezjalnych w Dąbrówce prezentujemy poniżej:

 

 

 

 

 

 

 

 

Paulina Kwiek